Działania strażnicze są kluczowe w ochronie mokradeł – ekosystemów niezbędnych dla adaptacji do zmian klimatu, retencji wody i ochrony bioróżnorodności. Wobec rosnącej presji inwestycyjnej społeczności lokalne coraz częściej samodzielnie identyfikują zagrożenia i zgłaszają się do Centrum Ochrony Mokradeł (CMok) po wsparcie. Rocznie CMok otrzymuje kilkadziesiąt próśb o pomoc – od porad, przez ekspertyzy, po reprezentację w postępowaniach.
Centrum Ochrony Mokradeł prowadzi działalność strażniczą nieprzerwanie od ponad 20 lat, koncentrując się na ochronie ekosystemów mokradłowych i prawie społeczeństwa do życia w zdrowym środowisku. Działania CMok mają na celu monitorowanie przestrzegania prawa w zakresie ochrony przyrody, przeciwdziałanie szkodliwym inwestycjom oraz wspieranie społeczności lokalnych w obronie ich otoczenia. Centrum Ochrony Mokradeł prowadzi interwencje administracyjne, przygotowuje ekspertyzy, uczestniczy w konsultacjach społecznych, a w razie potrzeby wchodzi jako strona w postępowania – m.in. dotyczące planów inwestycyjnych zagrażających mokradłom. Reaguje na naruszenia prawa zgłaszane przez obywateli, a także z własnej inicjatywy.
W ramach inicjatywy Biuro Interwencji Bagiennych – wsparcie systemowe i interwencyjne dla ochrony mokradeł w Polsce CMok rozwinęło działania interwencyjne prowadzone dotąd w sposób głównie wolontariacki. Powstało Biuro Interwencji Bagiennych, którego zadaniem jest ochrona mokradeł poprzez reagowanie na zgłoszenia obywatelskie, wsparcie proceduralne oraz rzecznictwo na poziomie lokalnym i ogólnokrajowym. Główne działania w ramach projektu to:
– zatrudnienie eksperta ds. ochrony przyrody – osoba ta analizuje zgłoszenia, ocenia ich zasadność, przygotowje pisma i wnioski administracyjne, kontaktuje się z instytucjami oraz wspiera obywateli i obywatelki w działaniach na rzecz ochrony mokradeł,
– utworzenie punktu kontaktowego dla osób i organizacji potrzebujących wsparcia w interwencjach środowiskowych – dostępnego przez e-mail i telefon,
– opracowanie i udostępnienie zasobów edukacyjnych – przewodników, wzorów pism, poradników prawnych i bazy dobrych praktyk interwencyjnych, które ułatwią działanie lokalnym społecznościom,
– upowszechnienie wiedzy o prawach obywatelskich związanych z ochroną środowiska – poprzez serię wpisów w mediach społecznościowych oraz nagłaśnianie trwających konsultacji społecznych.
Dzięki uruchomieniu działalności Biura Interwencji Bagiennych stało się możliwe zwiększenie skuteczności społecznej ochrony przyrody oraz poprawa reakcji na zagrożenia dla mokradeł. Praca Biura pozwoliła m.in. na:
– wsparcie zgłaszanych przez społeczeństwo interwencji (33 interwencje, w tym 26 zgłoszone przez osoby prywatne),
– informowanie społeczeństwa o jego prawach oraz obowiązujących przepisach, dzięki którym każda zainteresowana osoba może prowadzić interwencje na rzecz ochrony przyrody na własną rękę (7 wzorów pism);
– monitorowanie inicjatyw ustawodawczych (udział w 4 konsultacjach).
Więcej informacji https://bagna.pl/projekty/biuro-interwencji-bagiennych
Biuro Interwencji Bagiennych w 2025 roku otrzymało wsparcie w wysokości 45 000 zł ze środków przekazanych Funduszowi Obywatelskiemu przez Edukacyjną Fundację Czerneckiego.

W 2026 roku przekazaliśmy 40 000 zł ze środków Funduszu Obywatelskiego na kontynuację działalności Biura Interwencji Bagiennych (inicjatywa „Biuro Interwencji Bagiennych – wsparcie systemowe i interwencyjne dla ochrony mokradeł w Polsce – kontynuacja i rozwój”).

