Zlot obrończyń i obrońców praw człowieka
ZAPROSZENIE na Zlot obrończyń i obrońców praw człowieka ’25
Szanowni Państwo, Drogie, Drodzy,
z wielką przyjemnością zapraszamy Was na Zlot obrończyń i obrońców praw człowieka ’25. Już po raz czwarty Fundusz Obywatelski im. Ludwiki i Henryka Wujców (Fundacja dla Polski), Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych, Inicjatywa „Nasz Rzecznik”, Sieć Obywatelska Watchdog Polska oraz Helsińska Fundacja Praw Człowieka organizują wydarzenie, podczas którego możemy wspólnie świętować Międzynarodowy Dzień Praw Człowieka. Tegoroczne aktywistyczne święto odbędzie się w dniach 12-13 grudnia 2025 roku w Warszawie i wpisze się w jubileuszowy 25. Międzynarodowy Festiwal Filmowy WATCH DOCS.
Zlot to z jednej strony okazja do wspólnego odpowiedzenia sobie na pytania, co się dzieje z Polską, jakim procesom należy stawić opór, jakimi narzędziami dysponujemy, żeby radzić sobie z obecną sytuacją. To też możliwość wymiany doświadczeń, znalezienia inspiracji i poszukiwania nowych, skutecznych metod i form działania. To przestrzeń integracji, sieciowania i współpracy, w której rodzą się rozwiązania i strategie na przyszłość.
Zlot rozpoczniemy w piątek 12 grudnia o godz. 18:00 od pokazu filmu dokumentalnego i dyskusji z udziałem ekspertów/ekspertek i aktywistów/aktywistek, a zakończymy wieczorem w sobotę 13 grudnia podczas gali kończącej jubileuszową 25. edycję festiwalu WATCH DOCS i uroczystości wręczenia Nagrody Obywatelskiej im. Henryka Wujca. To nagroda dla osób i instytucji/organizacji społecznych/grup nieformalnych „pomagających pomagającym”. Stanowi docenienie odwagi i wsparcia ze strony wyjątkowych dziennikarzy i dziennikarek, urzędniczek i urzędników, prawników i prawniczek, przedsiębiorców i przedsiębiorczyń oraz innych osób i instytucji/organizacji społecznych/grup nieformalnych z Polski i zagranicy, których nadzwyczajna pracowitość, osobisty wkład i zaangażowanie wsparły wysiłki społeczeństwa obywatelskiego w Polsce w wyjątkowo trudnych sytuacjach.
Do zobaczenia na Zlocie!
Zapraszamy jedną lub dwie osoby z Państwa organizacji. Zapewniamy zwrot kosztów podróży transportem publicznym (lub po uzgodnieniu innym środkiem transportu) oraz miejsce noclegowe w pokoju dwuosobowym w hotelu Gromada.
PROGRAM Zlotu obrończyń i obrońców praw człowieka ’25
piątek 12 grudnia 2025 r.
KINO MURANÓW – SALA GERARD, ul. Gen. W. Andersa 5, Warszawa
18:00-19:30 pokaz filmu „Divia” (79′), reż. Dmytro Hreshko
Dyskusję poprowadzi Magdalena Kicińska – redaktorka prowadząca w „Piśmie. Magazynie Opinii”.
Osoby eksperckie:
Paweł Jędral – reportażysta, publicysta, analityk. Absolwent Międzydziedzinowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych i Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Współpracował z trzecim sektorem, sektorem naukowym oraz doradczym. Zajmuje się tematami konfliktów międzynarodowych, ochrony zdrowia, prawa międzynarodowego i ochrony środowiska.
Hanna Kuczyńska – profesor nauk prawnych. Członek Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego w Izbie Karnej. Od 2005 r. – asystent sędziego w Izbie Karnej Sądu Najwyższego.
Glib Lukianets jest ukraińsko-polskim producentem filmowym, którego filmy miały premiery na największych międzynarodowych festiwalach, w tym w Karlowych Warach, IDFA oraz FIFDH w Genewie, a także były prezentowane w globalnych instytucjach politycznych, takich jak Organizacja Narodów Zjednoczonych, UNFCCC i Międzynarodowy Trybunał Karny. Jest ekspertem w Ukraińskiej Fundacji Kultury i założycielem Gogol Film – firmy wyróżnionej w 2022 roku za wkład w Sieć Kreatywnych Miast UNESCO.
sobota 13 grudnia 2025 r.
CENTRUM KONFRENCYJNE ZIELNA, ul. Zielna 37, Warszawa
9:00-9:30 rejestracja – V piętro, kawa, szatnia, rozpoczęcie zlotowego BINGO!
SALA WARSZAWA, V piętro
9:30-11:00 Komu się poskarżyć, gdy nas gnębi system – rozmowa z publicznością
Organizacje wspierające grupy wrażliwe otrzymują wiele zgłoszeń w sprawie łamania w Polsce ich fundamentalnych praw. Inicjatywa „Nasz Rzecznik” doradza, jakimi instytucjom bądź organizacjom należy takie naruszenia zgłosić i jak to zrobić.
Przynieście nam Wasze sprawy. Wspólnie pomyślimy, gdzie najlepiej szukać wsparcia.
Prowadzenie: Anna Duniewicz, Anna Spurek
Wydarzenie otwarte dla uczestniczek i uczestników Zlotu, tłumaczone na PJM
SALA BERLIN, V piętro
9:30-11:00 Prawo do informacji w czasach kryzysu i szybkich zmian technologicznych
Prawo do informacji – fundament demokracji – coraz częściej bywa ograniczane w imię bezpieczeństwa czy ochrony danych. Jednocześnie administracja coraz szerzej korzysta z technologii i systemów AI, które wpływają na decyzje dotyczące obywateli. Podczas panelu porozmawiamy o tym, jak w warunkach kryzysów i postępu technologicznego zachować przejrzystość działań państwa oraz jak instytucje publiczne i organizacje obywatelskie mogą współpracować, by skutecznie chronić prawo do informacji.
Prowadzenie: Marzena Błaszczyk, Sieć Obywatelska Watchdog Polska
Rozmawiać będą: dr Dominika Bychawska-Siniarska, Kacper Nowina-Konopka (BRPO), Piotr Drobek (UODO)
Wydarzenie otwarte dla uczestniczek i uczestników Zlotu
SALA EUROPA, VI piętro
9:30-11:00 Spotkanie integracyjne dla grantobiorców Funduszu Obywatelskiego im. Ludwiki i Henryka Wujców
Wydarzenie zamknięte
SALA BIBLIOTEKA, VI piętro
9:30-11:00 Spotkanie absolwentów Szkoły Praw Człowieka (Helsińska Fundacja Praw Człowieka)
Wydarzenie zamknięte
11:00-11:30 przerwa kawowa, V i VI piętro
SALA WARSZAWA, V piętro
11:30-12:30
O złym wilku i myśliwych pod ochroną – dyskusja panelowa i rozmowa z publicznością
W Polsce mamy 3 tysiące wilków i ponad 130 tysięcy myśliwych. W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat wilki nie zabiły żadnego człowieka, w przeciwieństwie do myśliwych. Niejawny lobbing, obwody łowieckie tworzone z pogwałceniem prawa własności, brak informacji o prowadzonych polowaniach, i surowe kary za ich utrudnianie, straszenie wilkiem przez chronionych przez prawo i władzę myśliwych – o tym wszystkim porozmawiamy z Krzysztofem Wychowałkiem z Ośrodka Działań Ekologicznych „Źródła”, prof. Pauliną Kramarz (Nauka dla Przyrody, Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego, Państwowa Rada Ochrony Przyrody), Marzeną Błaszczyk z Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska oraz Reginą Skibińską (niezależną dziennikarką).
Prowadzenie: Olga Knapik, koordynatorka Zespołu Ochrona Środowiska/Klimat Inicjatywy „Nasz Rzecznik”
Wydarzenie otwarte dla uczestniczek i uczestników Zlotu, tłumaczone na PJM
SALA BERLIN, V piętro
11:30-12:30 Co i jak mówi się o Gazie, czyli wojna dyskursywna.
Na ile nasze wyobrażenie o sytuacji w Strefie Gazy kształtuje – pośrednio – propaganda izraelska? A może także propaganda Hamasu? Do jakiego stopnia pod ich wpływem pozostają dominujące narracje medialne i aktywistyczne? Jakie funkcje społeczne i polityczne odgrywa spór o terminologię – o to, czy mamy do czynienia z ludobójstwem? A także – jaka jest rola Zachodu i zachodnich mediów? Jakie obowiązki mają państwa będące stronami konwencji o zapobieganiu i karaniu zbrodni ludobójstwa, w tym Polska? Słowem – czy jesteśmy współodpowiedzialni za wciąż dokonującą się zbrodnię?
Organizator: Helsińska Fundacja Praw Człowieka
Wydarzenie otwarte dla uczestniczek i uczestników Zlotu
SALA EUROPA, VI piętro
11:15-12:45 Monitoring Action for Civic Space
Grupa focusowa dot. raportu o stanie przestrzeni obywatelskiej w Polsce za 2025 r. i narzędzia wczesnego wykrywania zagrożeń dla przestrzeni obywatelskiej.
Wydarzenie zamknięte (możliwość udziału w zależności od dostępności miejsc).
Kontakt w sprawie zapisów: Anna Grudzińska, OFOP, e-mail: anna.grudzinska@ofop.eu
SALA BIBLIOTEKA, VI piętro
11:30 – 17:15 Przestrzeń networkingowa
Są stoliki – można usiąść, porozmawiać, odpocząć
12:30-13:30 lunch, V piętro
SALA WARSZAWA I BERLIN, V piętro
13:30-15:15 Integracja – zostajemy po lunchu we foyer
i sesja plenarna Pod wspólnym dachem. Białorusko-ukraińsko-polska dyskusja dokumentalistów.
Kontynuacja dyskusji z
zeszłorocznego Zlotu o sytuacji białoruskich i ukraińskich dokumentalistów na uchodźctwie mieszkających i pracujących w Polsce. Glib Łukianiec mówił wówczas o projekcie filmu „Divia”, opowiadającego o ekocydzie jako jednym z następstw pełnoskalowej rosyjskiej agresji na Ukrainę. Uczestnicy Zlotu mają możliwość zobaczyć gotowy film w piątek wieczorem, a w sobotę jeszcze raz posłuchać Gliba, bogatszego o nowe doświadczenia. Oprócz niego i znakomitych dokumentalistów białoruskich w tegorocznej dyskusji weźmie też udział Maria Zmarz-Koczanowicz, wybitna polska dokumentalistka, której bliskie są tematy, jakimi się na co dzień zajmujemy. Porozmawiamy o tym, jak zmienia się sytuacja białoruskich i ukraińskich twórców, jakie są realia i perspektywy ich współpracy z polską branżą filmową, a także jak wygląda dziś współpraca dokumentalistów z obrońcami praw człowieka.
Rozmawiać będą: prof. dr hab. Maria Zmarz-Koczanowicz, Andrej Kuciła, Glib Łukianiec, Volha Daszuk, Victor Asliuk
Moderator: Maciej Nowicki, Helsińska Fundacja Praw Człowieka / WATCH DOCS
Wydarzenie otwarte dla uczestniczek i uczestników Zlotu
15:15-15:45 przerwa kawowa, V i VI piętro
SALA WARSZAWA, V piętro
15:45-17:15 W poszukiwaniu skutecznych metod działania
Niektórzy z nas kontynuują w zasadzie etos i metody pracy znane jeszcze z lat 90. ubiegłego wieku, inni eksperymentują z nowymi formami protestu i kształtowania opinii publicznej. Często są to metody bardziej dysruptywne, „pozasystemowe”, wynikające z rozpoznania wyalienowanego społecznie charakteru współczesnej polityki i jej charakteru jako spektaklu. Jakie metody są skuteczne i dla jakiego rodzaju organizacji społecznych? Czy czas tradycyjnych watchdogów kończy się wraz z polaryzacją społeczeństwa, promującą stronniczą politycznie identyfikację? Czy wobec zagrożeń dla demokracji powinniśmy tworzyć „wspólny front”, czy bronić różnorodności? Na te między innymi pytania spróbujemy sobie odpowiedzieć w dyskusji, dla której symbolicznym punktem wyjścia będzie rozmowa o głośnym proteście Ostatniego Pokolenia przed bramą Stoczni Gdańskiej.
Paweł Kasprzak, Obywatele RP
Katarzyna Batko-Tołuć, Fundacja dla Polski
Aleksandra Łoboda, Fundacja Widzialne
Moderator: Maciej Nowicki, Helsińska Fundacja Praw Człowieka
Wydarzenie otwarte dla uczestniczek i uczestników Zlotu
SALA BERLIN, V piętro
15:45-17:15 Co nam daje Karta, a odbiera państwo – dyskusja z publicznością
Aktywistki i aktywiści praw człowieka odczuwają na własnej skórze, jak dalece prawa i wolności zapisane w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej rozbijają się o polskie realia. Podczas wspólnej sesji Inicjatywy “Nasz Rzecznik” i OFOP porozmawiamy o doświadczeniach organizacji wspierających grupy wrażliwe, działających lokalnie i których działania rzecznicze, interwencyjne czy strażnicze nie podobają się władzy. Zaprezentujemy też przydatne narzędzie rzecznicze Early Warning System (system wczesnego ostrzegania), stworzone przez OFOP do zgłaszania naruszeń instytucjom europejskim w czasie rzeczywistym.
Prowadzenie: Anna Duniewicz
Prelegentki: Anna Grudzińska, Justyna Nakielska
Wydarzenie otwarte dla uczestniczek i uczestników Zlotu, tłumaczone na PJM
SALA EUROPA, VI piętro
15:45-17:15 Nie do uciszenia. Odporność osób działających lokalnie na presję i zastraszanie
W wielu miejscach w Polsce aktywiści i aktywistki działający lokalnie doświadczają presji, zastraszania i prób uciszenia. Mimo to wciąż działają, wspierają innych, reagują na nadużycia władzy i bronią praw człowieka w swoich społecznościach. W trakcie rozmowy oddamy im głos, by opowiedzieli o swoich doświadczeniach, strategiach przetrwania i sposobach budowania odporności. To spotkanie o sile, solidarności i codziennej odwadze, która często zaczyna się bardzo blisko – w małym mieście, wsi czy lokalnym stowarzyszeniu.
Prowadzenie: Szymon Osowski, Sieć Obywatelska Watchdog Polska
Rozmawiać będą: Alicja Matwiejczuk (Stowarzyszenie Lebuzzi), Renata Szymańczuk (Inicjatywa Lokalna Między Drzewami), Krzysztof Jakubowski (Fundacja Wolności)
Wydarzenie otwarte dla uczestniczek i uczestników Zlotu
17:15-17:45 przejście do KINA MURANÓW na galę
KINO MURANÓW, ul. Gen. W. Andersa 5, Warszawa
18:00-20:30 Gala wręczenia nagród 25. MFF WATCH DOCS i Nagrody Obywatelskiej im. Henryka Wujca
Pokaz filmu „Izraelscy osadnicy i Louis Theroux” (oryg. The Settlers)
reż. Josh Baker | Wielka Brytania | 2025, 62′
Poczęstunek
Wydarzenie zamknięte, tłumaczenie na PJM
KULTURALNA, Pałac Kultury i Nauki, plac Defilad 1 (wejście od Teatru Dramatycznego)
22:00 Impreza zakończenia 25. MFF WATCH DOCS i Zlotu obrońców i obrończyń praw człowieka
REJESTRACJA
Rejestrację na wydarzenie prowadzą – dla zaproszonych gości – współorganizatorzy Zlotu: Fundusz Obywatelski im. Ludwiki i Henryka Wujców, Sieć Obywatelska Watchdog Polska, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Inicjatywa Nasz Rzecznik i Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych OFOP.
