• O Funduszu Obywatelskim

    Czym jest Fundusz Obywatelski?

    Fundusz Obywatelski powstał, by wspierać działania osób i instytucji na rzecz ochrony praw i wolności obywatelskich, wartości konstytucyjnych, utrzymania pokoju społecznego oraz tworzenia przestrzeni dla pluralistycznej debaty wokół istotnych spraw publicznych, w duchu troski o dobro wspólne.
     

    Podstawowym źródłem finansowania Funduszu są wpłaty obywateli oraz przekazywany przez nich na ten cel 1% podatku. Fundusz jest inicjatywą niezależną od administracji publicznej i ugrupowań politycznych. Od momentu powstania wszystkie działania na rzecz Funduszu prowadzone są w oparciu o wolontarystyczną pracę członków Komitetu, który powołał Fundusz.

     

    Dlaczego zdecydowaliśmy się utworzyć Fundusz Obywatelski?

    Po ponad 25 latach od rozpoczęcia przemian systemowych w Polsce widoczna jest potrzeba utworzenia niezależnych (opartych o zasoby obywateli) funduszy wspierających szeroko rozumianą działalność obywatelską.

     

    Finansowe wsparcie tego rodzaju działań nie było dotychczas popularnym wyborem wśród obywateli. Znaczenie chętniej wspierane były i są tradycyjne działania charytatywne.

     

    W konsekwencji działania, takie jak te, które zamierza wspierać Fundusz, finansowane były często ze środków zewnętrznych (zagranicznych, w tym ze środków Unii Europejskiej), ale także z publicznych środków krajowych (np. Funduszu Inicjatyw Obywatelskich). Z wielu powodów obydwa te źródła (choć ważne) bywają bardzo niestabilne i podatne na różnego rodzaju wpływy ze strony administracji i partii politycznych. Niestety ostatnio niepokojąco często jesteśmy świadkami tego rodzaju incydentów.

     

    W tej sytuacji koniecznie jest uzupełniane dotychczasowych źródeł finansowania wsparciem ze strony indywidualnych obywateli i prywatnych przedsiębiorców. Wsparcie to będzie najlepszym miernikiem wagi, jaką przywiązują oni do aktywności obywatelskiej dotyczącej spraw publicznych i szansą na przetrwanie i rozwój wielu ważnych inicjatyw.

     

    Jakie działania zamierza wspierać Fundusz Obywatelski?

    Fundusz powstał, by wspierać aktywność obywateli i organizacji dotyczącą w szczególności:

    • edukacji obywatelskiej, w tym także działań adresowanych do dorosłych w formie wszechnicowej, zwłaszcza na obszarach poza dużymi miastami;
    • działań związanych z ochroną integralności i praworządnością działania instytucji publicznych - organizacji i niesformalizowanych inicjatyw strażniczych (ang. watchdogs), mediów obywatelskich zajmujących się kontrolą obywatelską dziennikarzy prowadzących pogłębione badania nieprawidłowości i sygnalistów (ang. whistleblowers);
    • działań zmierzających do ochrony praw obywatelskich i wartości konstytucyjnych;
    • działań zmierzających do budowania porozumienia – mediacji w sprawach publicznych i merytorycznej debaty publicznej, w której buduje się zaufanie – opartej na faktach, uwzględniającej głosy mniejszościowe;
    • prowadzenia otwartych procesów konsultacji w ważnych sprawach publicznych;
    • przeciwdziałania wszelkim formom przemocy w życiu publicznym.

    Fundusz zamierza wspierać działania obywatelskie dotyczące sfery publicznej. Można je czasem określić, jako działania należące do sfery polityki. Chodzi tu jednak o politykę rozumianą, jako "roztropna troska o dobro wspólne", a zatem znacząco inaczej niż polityka partyjna.

     

    Obywatele mają prawo interesować się sprawami publicznymi i wyrabiać sobie pogląd na ich temat. Obywatele mogą też i powinni się o nie spierać, ale ważne, żeby spór ten prowadzony był w oparciu o cywilizowane reguły i odnosił się do faktów, a nie wyłącznie emocji. Chcemy z pomocą Funduszu odbudowywać w Polsce - katastrofalnie podzielonej - " tkankę łączną", bez której ​trudno będzie nie tylko o rozwój, ale nawet o przetrwanie jako wspólnoty. Wierzymy, że "tkanka" ta zawiązuje się często w drobnych lokalnych przedsięwzięciach i te w pierwszej kolejności chcemy wspierać.

    Szukamy inicjatyw, które warto wspierać

    Obecnie całą naszą energię skupiamy przede wszystkim na gromadzeniu środków, z pomocą których będziemy mogli wspierać inicjatywy (szczególnie te lokalne) zgodne z opisanymi wyżej celami Funduszu.

     

    W ciągu kilku najbliższych miesięcy, w zależności od wielkości zgromadzonych środków, przygotujemy i ogłosimy konkursy grantowe. Już teraz jednak namawiamy do informowania nas o tych inicjatywach, które uważacie Państwo za warte wsparcia. Informacje te pomogą lepiej przygotować konkursy, a w wybranych przypadkach być może udzielić wsparcia w ramach zgromadzonych już obecnie ograniczonych funduszy.

  • Kapituła Funduszu Obywatelskiego

    Członkami Kapituły Funduszu są osoby, które tworzyły najważniejsze konstytucyjne organy stojące na straży praw zaraz po zmianie ustroju w 1989 roku: instytucję Rzecznika Praw Obywatelskich, Sąd Najwyższy i Trybunał Konstytucyjny. Rolą Kapituły jest czuwanie nad funkcjonowaniem Funduszu.

    EWA ŁĘTOWSKA

    Profesor nauk prawnych, członkini rzeczywista Polskiej Akademii Nauk, członkini korespondent Polskiej Akademii Umiejętności, pierwsza polska rzecznik praw obywatelskich (1987–1992), sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego (1999–2002) i Trybunału Konstytucyjnego (2002-2011).
     

    fot. Wojciech Wełnicki

     

     

    ADAM STRZEMBOSZ

    Sędzia, profesor nauk prawnych, w wiceminister sprawiedliwości (1989–1990), pierwszy prezes Sądu Najwyższego i przewodniczący Trybunału Stanu (1990–1998). Kawaler Orderu Orła Białego.

     


     

    fot. Bartosz Bobkowski / Agencja Gazeta

    ANDRZEJ ZOLL

    Profesor nauk prawnych, profesor zwyczajny Uniwersytetu Jagiellońskiego, przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej (1991–1993), sędzia i prezes Trybunału Konstytucyjnego (1993–1997), Rzecznik Praw Obywatelskich (2000–2006).


     

    fot. Mateusz Skwarczek / Agencja Gazeta

  • Komitet społeczny na rzecz Funduszu Obywatelskiego

    Społeczny Komitet na rzecz Funduszu Obywatelskiego został powołany przez osoby fizyczne związane z działającym w latach 2001-2015 Stowarzyszeniem na rzecz Forum Inicjatyw Pozarządowych.

    Celem Komitetu jest uruchomienie i wspieranie Funduszu Obywatelskiego.

    Skład Komitetu:

    1. Katarzyna Batko-Tołuć
    2. Łukasz Domagała
    3. Piotr Frączak
    4. Krzysztof Herbst
    5. Beata Juraszek-Kopacz
    6. Zofia Komorowska
    7. Katarzyna Morawska
    8. Katarzyna Sadło
    9. Jan Jakub Wygnański

    Regulamin Komitetu społecznego

    Komitet na rzecz Funduszu Obywatelskiego działa w oparciu o regulamin dostępny tutaj

  • Fundacja dla Polski

    Fundusz Obywatelski działa, jako wyodrębniony fundusz prowadzony przez Fundację dla Polski.

     

    Fundacja powstała na początku transformacji demokratycznej w Polsce. Jest jedną z najstarszych fundacji w Polsce, która w pierwszych latach prowadzonej działalności realizowała inicjatywy na rzecz odbudowy ruchu obywatelskiego w Polsce. Inicjatorami powstania Fundacji byli m.in. Bronisław Geremek, Stefan Meller, Andrzej Wajda i Jerzy Turowicz. Fundacja odgrywała i odgrywa ważną rolę we wspieraniu aktywności obywatelskiej i rozwoju filantropii w Polsce.

     

    Członkowie Komitetu społecznego wspólnie uznali, że ze względu na te właśnie doświadczenia oraz aktualny potencjał, to właśnie Fundacja dla Polski będzie najlepszą instytucją, w ramach której Fundusz mógłby rozpocząć swoją działalność.

     

    Fundacja, w porozumieniu z Komitetem będzie prowadziła obsługę Funduszu i dystrybucję zgromadzonych środków.

     

    Więcej informacji o Fundacji dla Polski: www.fdp.org.pl 

  • Jak możesz wspierać Fundusz i inne inicjatywy

    Fundusz Obywatelski dopiero rozpoczyna swoją działalność. W tej fazie najważniejsze jest zgromadzenie możliwie znaczących środków, które chcemy następnie przekazywać na rzecz innych organizacji i inicjatyw - szczególnie tych działających lokalnie. Wierzymy, że pomogą nam Państwo je zebrać. Można to zrobić na kilka sposobów:

     

    1. Przekaż swój 1% podatku PIT (do 2 maja 2017 r.)

    Fundacja dla Polski, w ramach której działa Fundusz Obywatelski, ma status organizacji pożytku publicznego i dlatego możliwe jest wspieranie Funduszu także poprzez przekazanie 1% swojego podatku. Wystarczy wpisać numer KRS Fundacji dla Polski (0000039342) w odpowiedniej rubryce deklaracji podatkowej: PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-28 lub PIT-38. W tym samym miejscu trzeba też KONIECZNIE dopisać nazwę "Fundusz Obywatelski". Dzięki temu wiadomo będzie, że pieniądze z Państwa podatku mają wspomóc właśnie Fundusz, a nie inne działania Fundacji (fundacja prowadzi kilka funduszy).

     

    W formularzu można też wyrazić zgodę na to, abyśmy poznali Państwa tożsamość. Pozwoli nam to utrzymywać z Państwem kontakt.

     

    Przy wypełnianiu deklaracji można także skorzystać ze specjalnego programu dostępnego pod tym linkiem.

    Prosimy pamiętać, że program ten automatycznie podpowiada numer KRS, na który można przekazać 1% dla Funduszu Obywatelskiego i nie będzie można go zmienić.

     

    Uwaga: Przekazując swój 1% podatku na Fundusz Obywatelski, prosimy zwrócić uwagę, czy nie korzystają Państwo z INNEGO programu do wypełniania deklaracji, który "na sztywno" wskazuje numer KRS konkretnej, INNEJ organizacji. Zazwyczaj te programy nie pozwalają na zmianę organizacji, do której ma trafić Państwa 1% podatku.

     

     

    2. Wpłać darowiznę

    Zachęcamy do wpłacania jednorazowej (lub jeszcze lepiej - regularnej) darowizny na rzecz Funduszu na wydzielone konto Fundacji dla Polski: mbank 87 1140 1010 0000 5294 4600 1021

    Fundacja dla Polski, ul. Kłopotowskiego 6 lok. 61, 03-717 Warszawa

     

    3. Wspieraj także inne organizacje i inicjatywy.

    Fundusz Obywatelski jest przedsięwzięciem szczególnym, ponieważ zbiera środki na rzecz innych organizacji i inicjatyw, ale wciąż jest tylko jedną z ponad 100 tys. organizacji pozarządowych w Polsce. Jest też tylko jedną z ponad 8 tys. organizacji pożytku publicznego. Listę jednych i drugich organizacji możecie Państwo znaleźć w bazie danych prowadzonej przez Stowarzyszenie Klon/Jawor pod adresem http://bazy.ngo.pl.

     

    Bardzo wiele inicjatyw zasługuje na Państwa bezpośrednie wsparcie i czeka na nie. Bardzo zachęcamy do zapoznania się z ich działaniami. Na poziomie ogólnopolskim, ale także zapewne w Państwa okolicy, działają też i takie, które samodzielnie realizują cele zbieżne z celami Funduszu Obywatelskiego. Możecie Państwo wspierać je bezpośrednio. Gorąco zachęcamy do tego!

    Nie chcemy z nimi rywalizować - chcemy je wspierać i także Państwa namawiamy do tego.

  • Kontakt

    0 501 087 998 (Katarzyna Batko-Tołuć)